SEN O RAKU

Miałam straszny sen. Śniło mi się, że mam raka. W tym śnie krzyczałam „nie, nie! To niemożliwe!”. Obudziłam się zlana potem. Chwilę do mnie wszystko docierało. Pulsował pod skórą. W prawej piersi. Bezczelnie wykradał ze mnie życie. Rak. Nie ze snu. Z koszmaru. Prawdziwy na pięć centymetrów. Zaczęłam płakać. Od nowa. *** To niesamowite jak różne wypadki z pozoru ze sobą niezwiązane przeplatają się w sieci czasu, aż w końcu jakiś węzeł wydarzeń łączy je ze sobą. Nagle zaczynają do siebie przylegać. I pasować. Mam naturę podglądacza i obserwatora. Nie wścibskiego i nie nachalnego. Raczej wyłapuję to, co widoczne jest dla wszystkich oczu, jednak nie każde oko to dostrzeże. Czasem nasze oczy ślizgają się tylko po powierzchni obrazu. Potrafimy przejść całe miasto, a zapytani o to, co widzieliśmy, nie pamiętamy nic. Tam, gdzie moje oczy nie sięgają, mój wewnętrzny podglądacz lubi dopisać koniec historii. I tak uwielbiam podczas wieczornych spacerów obserwować okna, z których wylewa się światło. Jeśli płynie wartkim ciepłym strumieniem, a na parapecie są książki i kwiaty, mieszka tam artysta, albo przynajmniej człowiek wrażliwy na piękno. U niego w domu pachnie kawą, a jej aromat wciska się między strony książek. Do tych domów czasem mam ochotę zapukać, wprosić się na kawę. Zimne światło szpitalne, którego znerwicowane cząsteczki drgają histerycznie, sprawia, że przyśpieszam kroku. Wolę nie wiedzieć kto tam mieszka. W głowie mam piwnice z amerykańskich filmów grozy. Któregoś dnia, zupełnie niespodziewanie dowiedziałam się, że i moje okna zapładniały czyjąś wyobraźnię, odkąd się wprowadziliśmy. Kim są ci ludzie? O czym rozmawiają przy kolacji? Osoba ta regularnie mijała nasz dom, zaglądając łapczywie do środka, ciekawa jak go urządzamy. Kiedyś nawet została skarcona przez swoją dziesięcioletnią córkę „mamo! Tak nie wypada, ktoś weźmie cię za wariatkę!” Tymczasem węzeł wydarzeń zaciskał się coraz mocniej i mocniej. Nie mogłam wiedzieć, że wszystko zmierza ku momentowi, kiedy poznamy się, a ja zaproszę tę osobę do mojego domu. Weszła, rozejrzała się i radością oznajmiła: „W końcu mogę zobaczyć ten dom w środku, jest piękny!”. I tak oto splot różnych wypadków, krążących w sieci czasu i pozornie ze sobą niezwiązanych, postawił na mojej drodze Renatę. Przyszła opowiedzieć mi o swojej chorobie. O chorobie, która brutalnie przesuwa granice wytrzymałości człowieka. O raku piersi. Początek Październik rok temu. Przebierała się, kiedy w lustrze dostrzegła jakąś nieregularność na prawej piersi. Dziwne. Czy to możliwe, że miała to od zawsze? Pod skórą tkwiło coś w dotyku obcego. Nie bolało. Najpierw zapytała męża, czy też coś widzi, potem córki. Widzieli. Zakwitł w niej ten parszywy niepokój. Kiedy już wiesz, ale nie możesz jeszcze wykrzyczeć tego światu. Najszybciej jak mogła poszła do lekarza. Obojętnie obejrzał pierś, zrobił USG i powiedział, że to tkanka tłuszczowa. Za rok proszę zgłosić się do kontroli. Do domu wracała z dziwną ulgą. Dziwną, bo pod cienką powłoką ulgi pulsował nadal ten piekący niepokój. Ale przecież lekarz powiedział, że wszystko jest dobrze. Nieufnie przyglądała się swojej piersi. Odruchowo przestała spać na prawym boku i wzdrygała się, kiedy ktoś dotykał ją w tej okolicy. Nadal nic nie bolało. Czuła się świetnie, wyniki badań miała książkowe. To był styczeń, doskonale pamięta ten dzień. Brała prysznic. Strugi wody spływały po jej niekształtnej nabrzmiałej piersi. To przyszło nie wiadomo skąd. Jakby niemy krzyk z wewnątrz jej ciała. Wrzód niepokoju, który pulsował gdzieś pod sercem, pękł i rozlał się gęstą magmą trwogi. Wpadła w panikę. Nie mogła się uspokoić. Śmiertelnie spóźniona Powietrze przenikał ten nieprzyjemny, szpitalny, szorstki zapach, kiedy czekała na swoją kolej. Jeszcze moment temu nie przypuszczała, że kiedykolwiek będzie musiała odwiedzić oddział onkologii. A teraz siedziała wśród ludzi, którzy podobnie jak ona z przestrachem wodzili oczami po szpitalnych ścianach, jakby chcieli wyczytać z nich odpowiedz, co będzie dalej? Weszła do gabinetu. Opisała sytuację – uczucie jakby ktoś włożył jej do prawej piersi kamień. Proszę się rozebrać – poprosił lekarz. Rozpięła bluzkę. Przez moment zawahała się. Może to było wrażenie wywołane wszechobecną atmosferą onkologii, ale wypukłość pod skórą wydała się jeszcze większa niż zwykle. Przełknęła gulę, powoli kwitnącą w gardle i z obnażoną piersią odwróciła się do lekarza. Chyba nigdy nie mogłaby wyobrazić sobie jego reakcji. Spojrzał na nią z niedowierzaniem. Na ułamek sekundy spotkali się wzrokiem. Gwałtownie wstał, rozsypując po biurku papiery: Ile pani to hodowała?!! – ryknął. W jego oczach była furia. Najgorsza z możliwych. Furia bezradności. Wydawało jej się, że lekarz jest bliski płaczu. Pojęła to w mig. Nieraz to już widział. Kobiety, które wolały czekać aż rak je pożre, bo nie chciały usłyszeć wyroku. O tych kobietach się nieraz słyszy – gdyby poszła wcześniej do lekarza, gdyby regularnie się badała, gdyby dbała o siebie. Ale przewraca się kolejną stronę i już myśli o czymś innym. Przecież to nigdy nie dotyczy nas samych. To zawsze jest o innych. I teraz ona była jedną z tych kobiet. Tych śmiertelnie spóźnionych. Zaczęła wyć. Jak zwierze zatrzaśnięte z pułapce. Następnie wydarzenia rozgrywały się jak na przyspieszeniu w filmie. Biopsja. Wynik. Rak złośliwy. Ogromny. Średnica – 5,5 cm. Konsylium lekarskie. Rada lekarzy uzgodniła co nastąpi: chemia czerwona, chemia biała, usunięcie piersi, radioterapia, hormonoterapia. Zaczynamy od chemii. Chemia w poczekalni Dopóki człowiek jest zdrowy, to nie wie, ile osób choruje na raka! Mnóstwo. Poczekalnia pełna ludzi, którzy przyszli po chemię – opowiada mi Renata, wodząc ogromnymi błękitnymi oczyma gdzieś po suficie. Chemia jest jak kroplówka. Kładą cię na leżance, zakładają wenflon i z malutkiego woreczka zaczyna kapać po kropelce przezroczysty płyn. Wygląda niewinnie. Ale kiedy przedostaje się do krwiobiegu, unicestwia wszystko, co spotka na swojej drodze. Włosy, brwi, kości, odporność, siłę aż dociera do raka. I dopiero tam zaczyna się nierówna walka. Renata postanowiła, że za wszelką cenę będzie jeździć na te chemie sama. Nikt jej nie wierzył, że to zrobi. Na chemię? Jak po bułki do sklepu? To niemożliwe. Będą ją wozić. Pomogą. Bo ona teraz będzie bardzo, bardzo słaba. Nie da rady. Ale Renata znała swojego przeciwnika. Pulsował w niej rytmicznie. Nie okaże słabości. Pojedzie na tę chemię jak po bułki do sklepu. I tak zrobiła. Tylko raz. Potem była już za słaba. Tam w poczekalni, gdzie tłum ludzi czeka na swoją porcję trucizny na raka, wcale nie jest smutno i przygnębiająco. Prowadzi się normalne rozmowy od pogody przez narzekanie na NFZ. Zdarza się, że jest wesoło. Może to dlatego, że to podły los, ale jednak wspólny. I można porozmawiać tu o chorobie zwyczajnie, bez obaw, że oczy rozmówcy będę wzbierać współczuciem i litością. A może dlatego, że świadomość, nawet ta najgorsza jest lepsza od oczekiwania? W tej poczekalni Renata odkryła w sobie pewien talent. Okazało się, że potrafi słuchać i rozmawiać. Ludzie pytali jej, czy może jest psychoterapeutką. Czy można umówić się do niej na wizytę? Zarażała ich swoją siłą, wolą walki, pewnością, że wygra z chorobą. Byli tam też ludzie niezwykli. Tacy, do których choroba wracała co jakiś czas. Zdrowieli, a po kilku miesiącach ta sama diagnoza – znowu nowotwór, tylko tym razem w innym miejscu. I ci ludzie żyli ze swoim rakiem za pan brat. Traktowali go tak, jak zdrowy człowiek traktuje coroczny katar w okresie jesienno-zimowym. Teraz jest. Zaraz go nie będzie. Jest duża szansa, że wróci. I kiedy Renata miewa napady paniki, że może nie pokona choroby, zaczyna myśleć o tych ludziach. O ich sile. Umiejętności cieszenia się z życia pomimo choroby. Wraca do niej spokój. Jaka to choroba? Jej pierwsza reakcja na diagnozę była histeryczna. Lekarz powiedział „rak”, ona usłyszała „śmierć”. Złapała męża za rękę i wyszeptała „obiecaj mi, że dobrze wychowasz nasze dziecko!” Powoli spod powłoki panicznego obłędu, przedostawał się wątły głos rozsądku. Tłumaczył, że rak to wcale nie koniec i wyliczał powody i ludzi, dla których warto żyć. Kiedyś na oddziale onkologii Renata spotkała starszego człowieka. W obliczu choroby i podeszłego wieku postanowił odmówić leczenia i nie przyjmować chemii. Nie mogła uwierzyć. A bliscy? Ludzie, którzy go kochają? – Ma pan wnuki? – wykrztusiła w końcu. – Mam. – I naprawdę nie warto dla nich powalczyć? Ostatecznie podjął leczenie. Bała się diagnozy. Bała się chemii. Bała się amputacji piersi. Ale najbardziej bała się rozmowy z 11-letnią córką. Jak dziecku wytłumaczyć taką chorobę? Czekała na odpowiedni moment. Któregoś dnia poczuła w sobie siłę. Przytuliła ją, chwilę pożartowały, aż w końcu powiedziała jej, że przed nimi ciężkie miesiące. Że będzie się bardzo źle czuła, czasem w ogóle nie będzie miała siły wstać z łóżka, możliwe, że będzie nerwowa i płaczliwa. Córka przyglądała jej się tymi rozumnymi dziecięcymi oczami, które w takich momentach tak szybko dorośleją, aż w końcu zapytała: – Mamo, jaka to choroba? – Rak piersi kochanie. To córka jest dla niej ostoją codzienności, normalności. Dni choroby sprawiają, że z rozrzewnieniem wspomina się czasy tych pozornie „zwykłych, szarych dni” przeplatanych drobnymi problemami i niewidzialnym zdrowiem. Kiedy Renata ma gorszy dzień i wolałaby zostać w łóżku z morzem łez, słyszy nagle: ”mamo, zrobisz mi śniadanie?” albo „nie mam butów na jesień, pojedziemy kupić?” Zawsze chciałam mieć takie włosy Przyszedł ten dzień. Włosy wychodziły garściami. Wyglądały nieestetycznie. Umówiła wizytę fryzjerską w domu. Maszynką na zero poproszę – powiedziała. – Ale może… Z tego dałoby się zrobić jeszcze jakąś fajną fryzurkę – zawahała się fryzjerka. – Na zero, śmiało – potwierdziła pewnie Renata, a lichy puch z jej głowy zaczął swobodnie opadać na ziemię. Po chwili patrzyła na nią z lustra łysa kobieta. Renata przyjrzała się jej i wykrzyknęła: – W końcu mam szczupłą twarz! Łysinę obwiązała chustką i podekscytowana czekała na powrót córki ze szkoły. Gdy ta stanęła w progu, Renata poprosiła, żeby pod chustkę wsunęła dłoń. Ciepłe opuszki dotknęły nagiej skóry na głowie. – Mamo! Ścięłaś włosy! Przyglądam się fryzurze Renaty. Krótkie, gęste blond włosy. – To naprawdę jest peruka? – aż podnoszę głos ze zdziwienia. – No a jak! – zaczyna się śmiać – ale nie przejmuj się, wszyscy się dziwią. Kiedy poszła odwiedzić znajomych w pracy, ci zgodnie orzekli, że wygląda rewelacyjnie w peruce. – A ja sama zawsze marzyłam o takich włosach, moje własne były takie cienkie, że nic nie dało się z nich zrobić – opowiada Renata, gładząc bujną czuprynę. Rzeczy, które cieszą Z czego w życiu można się cieszyć? Każdy wymieniłby coś innego. Z ładnej pogody, zagranicznych wakacji, kolacji z przyjaciółmi, nowej sukienki. Renatę zawsze cieszyły drobiazgi, ale nie przypuszczała, że ucieszy ją, że reaguje na chemię (niektórzy ludzie nie reagują), że ma dobre wyniki i może przyjąć chemię, że ma apetyt, że obudziła się bez bólu kości, że nie musi iść do izolatki, że nie boli jej kręgosłup, że może chodzić, że była w stanie przyjechać do mnie sama, że nie musi być w szpitalu, że może być w domu, że rak się zmniejsza… Teraz Mija właśnie pół roku, odkąd zdiagnozowano u Renaty złośliwego raka piersi. Chemia przynosi efekty. Renata bywa czasem tak słaba, że nie jest w stanie podnieść się z łóżka. Ma momenty załamania. Dni, kiedy płacze. Często nie panuje nad nerwami. Ale nowotwór zmniejszył się do dwóch centymetrów. Pani doktor prowadząca jest pod wrażeniem. Tu na onkologii Renata czuje się bezpieczna. Od dnia, kiedy lekarz niemal rozpłakał się na jej widok, a potem wziął pół godziny przerwy, żeby ochłonąć, wie, że są tu ludzie, którym na niej zależy. Nie jest kolejną pacjentką. Jest Człowiekiem, który kocha, jest kochany, chce żyć, a bliscy nie wyobrażają sobie bez niej świata. Tu na onkologii tylko światło jest lodowate i bezduszne. W chorobie gorączkowo doszukuje się pozytywów. Może inaczej nie odkryłaby nigdy, jak oddanych ma przyjaciół. Jak dobrego ma pracodawcę. Jak dobrze wygląda w peruce. Jak mądre ma dziecko. Jak szaleńczo kochana jest przez najbliższych. Nie odkryłaby też, że jej siła zaczyna się tam, gdzie kończą się czyjeś granice wytrzymałości. I nie mogłaby opowiedzieć Wam swojej historii z jednym przesłaniem – dbajcie o siebie Kobiety. Październikowe słońce wdziera się zachłannie do kuchni, kiedy kończymy powoli rozmowę. Za kilka dni Renata idzie na operację. Zastanawia się, jak będzie wyglądać bez piersi? Czy przyjmie to tak dobrze, jak utratę włosów? Czy się nie załamie? Pytania i obawy kłębią się w jej głowie. – Będzie dobrze – mówi nagle i uśmiecha się pogodnie – szef mi tak powiedział, a jak szef tak mów, to znaczy, że tak będzie. Ustalamy, że spotkamy się po operacji, kiedy już wydobrzeje i będzie na to gotowa. Plan jest prosty – dopiszemy dobre zakończenie do tej historii. *Październik jest miesiącem świadomości raka piersi tzw „Różowym Październikiem”, celebrowany jest na świecie od 1985 roku. To nie przypadek, że tak szczególną uwagę poświęca się tej chorobie. „Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem u kobiet na świecie (25%) i najczęstszą przyczyną zgonu (14%), a chore na raka piersi stanowią 36% kobiet żyjących z nowotworami. Szacuje się, że co roku raka piersi rozpoznaje się u blisko 1,7 miliona kobiet, a ponad 500 tysięcy umiera z tego powodu.” (źródło zwrotnikraka.pl) Jednocześnie najważniejszym elementem profilaktyki raka piersi jest samobadanie, czyli dotykanie i oglądanie piersi w kilka dni po miesiączce – więcej TU Na różne sposoby możecie też wesprzeć fundacje i organizacje poświęcone tematowi raka. Tu znajdziecie Amazonki. Fundacji Rak`n`Roll możecie oddać włosy albo wpłacić pieniądze. Firma Apart z którą współpracuję od lat, również wspiera walkę z rakiem piersi. 30% ceny ze sprzedaży różowego zegarka przekazywane jest na badania raka piersi w Ośrodku Nowotworów Dziedzicznych w Szczecinie.